csm_cen_duchenne_keyvisual_header_crop_1bd15aeb5e

Dystrofia mięśniowa Duchenne'a

CENTOGENE wspiera opracowywanie nowych terapii dystrofii mięśniowej Duchenne’a, dostarczając praktycznych danych z praktyki klinicznej na każdym etapie opracowywania leków.

Skontaktuj się z ekspertem

Czym jest dystrofia mięśniowa Duchenne’a?

Dystrofia mięśniowa Duchenne’a (DMD) to ciężka, postępująca choroba prowadząca do zaniku mięśni, występująca z częstością 1 na 5000–6000 urodzeń chłopców. U kobiet DMD ma łagodny przebieg i często pozostaje klinicznie niezauważona. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle w wieku 2–3 lat i obejmują trudności z wchodzeniem po schodach, kołyszący chód i częste upadki. Większość pacjentów traci zdolność chodzenia w wieku 10–12 lat, a około 20. roku życia wymaga wspomagania oddychania. Zaburzenia funkcji poznawczych występują stosunkowo często (u około 30 % pacjentów) i wynikają z ekspresji określonych izoform dystrofiny w mózgu. Mediana oczekiwanej długości życia pacjentów wynosi 40,9 roku, a główną przyczyną zgonów jest kardiomiopatia. Pojawia się ona stosunkowo późno ze względu na swoistą, ochronną sieć interakcji dystrofiny w sercu. 

Wsparcie CENTOGENE dla DMD
  • Baza CENTOGENE Biodatabank zawiera jeden z największych na świecie zbiorów danych genetycznych dotyczących DMD.
  • Charakterystyka pacjentów z DMD na podstawie retrospektywnych danych z bazy CENTOGENE Biodatabank
  • Identyfikacja biomarkerów DMD dzięki naszym badaniom metabolomicznym
  • Dotarcie do pacjentów z DMD za pośrednictwem naszej sieci ponad 30 000 lekarzy
  • Tworzenie komórkowych modeli choroby, np. do testowania związków, z wykorzystaniem 13 linii komórkowych fibroblastów pochodzących od pacjentów z DMD

„W CENTOGENE uważamy za swoje zadanie wspieranie przemysłu farmaceutycznego w opracowywaniu terapii wszystkich chorób rzadkich i neurodegeneracyjnych poprzez dostarczanie praktycznych wniosków z praktyki klinicznej oraz usług opartych na obszernym repozytorium danych z praktyki klinicznej CENTOGENE, naszym doświadczeniu w dziedzinie genomiki, medycyny i bioinformatyki oraz możliwościach diagnostyki multiomicznej.”

CENTOGENE CCO i GM Pharma

Dystrofia mięśniowa Duchenne'a w szczegółach

DMD jest wynikiem mutacji typu utraty funkcji (loss-of-function) w genie dystrofiny. Dystrofina łączy cytoszkielet aktynowy (sieć połączonych włókien białkowych wewnątrz komórki) z macierzą zewnątrzkomórkową (złożoną siecią białek i węglowodanów na zewnątrz komórki) i tworzy w ten sposób duży kompleks makrocząsteczkowy. Ta funkcja „pomostu” jest niezbędna do zachowania integralności strukturalnej mięśnia podczas skurczu. W DMD uszkodzenie mięśni wywołuje odpowiedź zapalną, a tkanka mięśniowa jest zastępowana tkanką włóknistą. Końce N i C dystrofiny są niezbędne do jej funkcji. Część środkowa składa się natomiast z powtarzających się modułów, które częściowo pełnią te same funkcje (redundancja funkcjonalna).

Wyjaśnia to łagodniejszy fenotyp u osób z delecjami w części środkowej (dystrofia mięśniowa Beckera, BMD). Wyjaśnia też podstawy podejść terapeutycznych, takich jak pomijanie eksonów (exon skipping) oraz terapia genowa z zastosowaniem mikro- i minidystrofiny. U kobiet, często określanych jako nosicielki objawowe, występuje zwiększone prawdopodobieństwo zmian w czynności serca. Mogą one również odczuwać łagodne osłabienie mięśni, zmęczenie oraz ból lub skurcze mięśni.

Gen dystrofiny jest jednym z największych genów w genomie człowieka (79 eksonów):

Mutacje powodujące DMD:

  • 60-70% duże delecje
  • 5-15% duże duplikacje
  • 20 % – mutacje punktowe, małe delecje i insercje
  • Mutacje typu utraty funkcji (loss-of-function) prowadzą do DMD
  • Mutacje z zachowaniem ramki odczytu (in-frame), o mniej ciężkich skutkach, prowadzą do BMD (łagodniejszy fenotyp).
  • 30 % prawdopodobieństwa wystąpienia mutacji de novo (mają one tendencję do skupiania się w gorących punktach mutacyjnych)

DMD cechuje się dużą zmiennością fenotypową. Zidentyfikowano 6 modyfikatorów genetycznych, które wpływają na przebieg choroby i wszystkie znajdują się na chromosomie X:

  • SPP1 – wydzielnicza fosfoproteina 1 / osteopontyna (macierz zewnątrzkomórkowa)
  • LTBP4 – utajone białko wiążące TGF-β 4 (macierz zewnątrzkomórkowa)
  • CD40 – antygen CD40, klaster różnicowania 40 (odpowiedź zapalna)
  • THBS1 – trombospondyna 1 (macierz zewnątrzkomórkowa)
  • ACTN3 – α-aktynina 3, białko sieciujące filamenty aktynowe (białko wiążące aktynę)
  • TCTEX1D1 – białko zawierające domenę Tctex1, typ 1, spokrewnione z łańcuchem lekkim dyneiny typu Tctex (białko motoryczne cytoszkieletu)

Diagnoza i badania przesiewowe DMD

  • Rozpoznanie opiera się na opóźnionym osiąganiu kamieni milowych rozwoju ruchowego (średni wiek w chwili rozpoznania wynosi 4,4 roku). Leczenie rozpoczęte w okresie przedobjawowym mogłoby przynieść lepsze wyniki.
  • Biomarker diagnostyczny: kinaza kreatynowa (CK) w osoczu. Jest to marker o stosunkowo niskiej swoistości, który u noworodków często daje wyniki fałszywie dodatnie. Zestaw do oznaczania mięśniowej frakcji CK w suchej kropli krwi (DBS) noworodków otrzymał niedawno zatwierdzenie FDA.
  • Badanie genetyczne jest niezbędne, aby potwierdzić rozpoznanie, przeprowadzić badanie nosicielstwa u matki oraz ustalić, czy pacjent kwalifikuje się do terapii ukierunkowanych na konkretny typ mutacji.
  • DMD jest chorobą genetyczną sprzężoną z chromosomem X, dlatego sekwencjonowanie DNA ma kluczowe znaczenie dla identyfikacji nosicielek i charakterystyki pacjentów. Dostępne są leki działające na zasadzie pomijania eksonów (exon skipping), odpowiednie dla części pacjentów z określonymi mutacjami.

Dostępnych jest wiele zatwierdzonych terapii, a kolejne są w fazie opracowywania. Ich celem jest łagodzenie objawów lub przezwyciężenie defektu genetycznego. Oto przegląd: https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fphar.2022.950651/full

Obecnie trwa około 70 badań klinicznych z udziałem pacjentów z DMD, co daje pacjentom możliwość udziału w badaniach naukowych. DMD szybko postępuje, dlatego pacjentów należy włączać do badań na wczesnym etapie życia.

Niezaspokojone potrzeby medyczne w DMD

  • Potrzeby medyczne: najlepszym efektem, jaki dają obecnie zatwierdzone terapie (4 leki działające na zasadzie pomijania eksonów), jest łagodniejszy fenotyp
  • Potrzeby diagnostyczne: lepsze markery diagnostyczne

Wyzwania w leczeniu DMD

  • Dostarczenie terapii do tkanki docelowej
  • Krótkie okno terapeutyczne (wczesny początek, szybki postęp choroby)
  • Gen dystrofiny jest największym genem człowieka. Długość sekwencji, którą mogą przenieść wektory wirusowe i cząstki lipidowe, jest ograniczona.
  • DMD obejmuje wszystkie mięśnie, które stanowią 30–40 % masy ciała, dlatego terapia musi dotrzeć do bardzo dużej objętości tkanki
  • Włókna mięśniowe są trudno dostępne dla leków
  • Brak zwalidowanych biomarkerów do monitorowania efektów terapii (kluczowych dla powodzenia badań klinicznych)
  • Rynek terapii DMD jest silnie konkurencyjny (40 firm i 24 badania interwencyjne w fazie rekrutacji)*)

*Timonen et al., Int. J.Neon. Screening, 2019

CENTOGENE i dystrofia mięśniowa Duchenne’a

Kompleksowa oferta na każdym etapie procesu opracowywania leków

Ugruntowana pozycja CENTOGENE w obszarze DMD

  • Jeden z największych zbiorów danych genetycznych dotyczących DMD. Obejmuje ponad 3000 pacjentów z rozpoznaniem DMD z całego świata, w tym ponad 1000 pacjentów z delecją eksonów genu DMD i około 650 pacjentów z wariantem pojedynczego nukleotydu (SNV)
  • Istotną część pacjentów z DMD stanowią osoby z dość unikalnych grup etnicznych, które na ogół nie są uwzględniane w obecnych programach klinicznych
  • Multiomiczna charakterystyka pacjentów
  • Identyfikacja biomarkerów u pacjentów z wykorzystaniem metabolomiki
  • Ugruntowana międzynarodowa sieć lekarzy
  • 13 linii komórkowych fibroblastów pochodzących od pacjentów

Odkrywanie leków i wczesne badania kliniczne

  • Identyfikacja nowych celów terapeutycznych z wykorzystaniem linii komórkowych pochodzących od pacjentów
  • Lepsze zrozumienie i charakterystyka chorób w odniesieniu do konkretnych wariantów i mutacji na podstawie badań multiomicznych
  • W połączeniu z naszymi możliwościami w zakresie metabolomiki pozwala nam to nie tylko na dogłębną charakterystykę pacjentów, lecz także na wspólne opracowywanie markerów progresji choroby i efektów leczenia.
  • Dostęp do świeżych próbek od pacjentów dzięki współpracy z naszą własną siecią lekarzy

Opracowywanie leków

  • Badania kliniczne: dostęp do pacjentów dzięki współpracy z lekarzami we wszystkich regionach geograficznych. Mogłoby to przyspieszyć rekrutację i skrócić czas wprowadzenia leku na rynek.
  • Badania kliniczne: monitorowanie skuteczności leczenia i progresji choroby za pomocą biomarkerów

Stowarzyszenia pacjentów DMD

Jeśli są Państwo pacjentem z DMD lub opiekunem osoby z DMD i chcą Państwo lepiej zrozumieć tę chorobę lub dowiedzieć się, jakie są dalsze kroki, zachęcamy do kontaktu z następującymi organizacjami pacjentów:

  • Parent Project Muscular Dystrophy (PPMD) –organizacja wspierająca pacjentów z dystrofią mięśniową Duchenne’a, skupiona na badaniach naukowych i leczeniu
  • CureDuchenne – organizacja rzecznicza działająca na rzecz pacjentów, która w oparciu o innowacyjny model filantropii finansuje badania naukowe, wczesną diagnostykę i dostęp do leczenia
  • World Duchenne Organization – globalna organizacja parasolowa zrzeszająca krajowe organizacje pacjentów

CENTOGENE utrzymuje również bliskie kontakty z TREAT NMD, globalną siecią ekspertów w dziedzinie chorób nerwowo-mięśniowych. Jej misją jest przyspieszenie opracowywania skutecznych metod leczenia oraz zapewnienie pacjentom na całym świecie najwyższej jakości diagnostyki i opieki.

Dla firm farmaceutycznych

Partnerzy

CENTOGENE współpracuje z partnerami, aby szybko identyfikować związki wiodące i cele terapeutyczne oraz zmniejszać ryzyko związane z opracowywaniem leków sierocych.

Dowiedz się więcej o naszych partnerach

Diagnostyka genetyczna

Analiza pojedynczego genu (MLPA)

Wiele chorób genetycznych jest spowodowanych zmianami lub wariantami w pojedynczym genie. CENTOGENE oferuje szeroki zakres badań diagnostycznych obejmujących wiele chorób jednogenowych.

Dowiedz się więcej o testowaniu pojedynczego genu

Pacjenci

Poradnictwo genetyczne

CENTOGENE wykonuje wyłącznie badania genetyczne zlecone przez lekarza. Wyniki badań genetycznych mogą mieć duży wpływ na życie pacjenta i jego rodziny, dlatego zdecydowanie zalecamy skorzystanie z poradnictwa genetycznego. Specjaliści poradnictwa genetycznego pomogą Państwu i Państwa rodzinie ocenić, czy warto wykonać badanie genetyczne, a także zrozumieć jego wyniki i ich konsekwencje.

Poniższe pytania i odpowiedzi mogą okazać się pomocne w rozmowie z lekarzem na temat badań genetycznych:

O co pytać lekarza

Jesteśmy tutaj, aby Cię prowadzić

Nasz globalny zespół obsługi klienta i ekspertów będzie Cię wspierać na każdym kroku.

Wyślij nam wiadomośćWsparcie regionalne